ارتودنسی یک روش درمانی موثر در اصلاح ناهنجاری های فک و دندان است که انواع مختلفی دارد. آیا با انواع درمان ارتودنسی آشنا هستید؟ اگر قصد انجام ارتودنسی دارید، آشنایی کامل با انواع درمان ارتودنسی ضروری است. ارتودنسی فلزی که رایج ترین نوع ارتودنسی است با استفاده از براکتهای فلزی و سیمها انجام می شود. ارتودنسی سرامیکی که با استفاده از براکتهای سرامیکی و سیمها انجام می گیرد. ارتودنسی لینگوال نوع خاصی از ارتودنسی است که در آن براکتها و سیمها در پشت دندانها نصب می شوند. ارتودنسی دیمون یا خودتنظیم جز روش های نوین درمان ارتودنسی است که در آن براکت ها به صورت خودکار تنظیم می شوند و ارتودنسی نامرئی نیز قالبهای سرامیکی شفافی هستند که قابل مشاهده نمی باشند. انتخاب انواع درمان ارتودنسی با توجه به وضعیت بیمار و شدت ناهنجاری، پس از بررسی های لازم توسط متخصص ارتودنسی انجام می شود. در ادامه این مطلب از کلینیک ارتودنسی دکتر فروغی به معرفی کامل انواع درمان ارتودنسی می پردازیم.
انواع درمان ارتودنسی
ارتودنسی یکی از روشهای رایج در دندانپزشکی برای اصلاح ناهنجاریهای دندانی و فک است. انواع درمان ارتودنسی به طور کلی به دو نوع ارتودنسی ثابت و متحرک تقسیم می شود که ارتودنسی ثابت شامل انواع درمان های ثابت فلزی، سرامیکی، لینگوال، دیمون و بریس های رنگی است. انواع درمان ارتودنسی متحرک نیز شامل ارتودنسی متحرک و ارتودنسی نامرئی می باشد. در بین انواع درمان های ارتودنسی، نوع ثابت لینگوال و متحرک نامرئی جز ارتودنسی هایی هستند که معمولا دیده نمی شوند. در ادامه به طور مفصل به شرح انواع درمان ارتودنسی و مزایا و معایب هل یک می پردازیم :
1. ارتودنسی ثابت
ارتودنسی ثابت رایج ترین روش درمان ارتودنسی است. این روش شامل براکتها، سیمها و بندهایی است که به صورت دائمی تا پایان دوره درمان بر روی دندانها نصب میشود. ارتودنسی ثابت میتواند از جنس فلز، سرامیک یا پلاستیک شفاف ساخته شود تا زیبایی ظاهری بیمار را نیز بهبود بخشد. ارتودنسی ثابت در تمام طول دوره درمان ارتودنسی روی دندان های بیمار باقی می ماند و نمی توان آنها را جدا کرد. طول دوره درمان با ارتودنسی ثابت فلزی معمولا تا دو سال طول می کشد. این روش درمان ارتودنسی با اینکه بسیار موثر است، اما اگر بهداشت دهان به طور کامل رعایت نشود، احتمال پوسیدگی دندان در آن وجود دارد.
مزایای ارتودنسی ثابت فلزی :
- قابلیت کنترل دقیقتر در حرکت دندانها
- موفقیت بیشتر در نتایج حاصل از درمان
- مناسب برای مشکلات پیچیده تر
- امکان استفاده از مواد مختلف (فلز، سرامیک، پلاستیک)
معایب ارتودنسی ثابت فلزی :
- طولانیتر بودن مدت درمان
- در صورت عدم رعایت بهداشت هنگام برداشتن کامل براکتها در پایان درمان ممکن است باعث ایجاد حفرههایی روی دندان شوند.
- محدودیت در غذا خوردن و گفتار
- محدودیت در تمیز کردن و رعایت کامل بهداشت دهان و دندان
2. ارتودنسی متحرک
ارتودنسی متحرک نوعی از درمان ارتودنسی است که شامل دستگاههای قابل برداشت است. این روش برای درمان ناهنجاری های خفیف تا متوسط استفاده می شود. مزیت اصلی ارتودنسی متحرک این است که هنگام خوردن، آشامیدن و مسواک زدن می توان دستگاه ارتودنسی را از دهان خارج کرد.
مزایا ارتودنسی متحرک :
- قابلیت برداشتن ارتودنسی برای خوردن، مسواک زدن و تمیز کردن دندان ها
- کمتر بودن محدودیتها در در زندگی روزانه
- کاهش احساس تنگی در فک
- کوتاه تر بودن مدت درمان
معایب ارتودنسی متحرک :
- ممکن است نتیجه نهایی ضعیف تر باشد.
- نیاز به دقت بالا در زمانهای برداشتن و نصب مجدد دستگاه ارتودنسی وجود دارد.
- ممکن است باعث ایجاد عادات بد در دندانها شود.
3. ارتودنسی نامرئی
این نوع از درمان ارتودنسی متشکل از قالب های شفاف و قابل برداشت است. این قالبها می توانند دندانها را به درستی به محل صحیح خود هدایت کنند. Invisalign یا ارتودنسی نامرئی یک گزینه ایدهآل برای بزرگسالان و نوجوانان است که به دنبال یک روش درمانی با امکان مشاهده کمتر هستند.
مزایای ارتودنسی نامرئی :
- عدم دید براکتها
- قابلیت برداشتن برای خوردن و تمیز کردن دندان
- کمتر بودن محدودیتهای ناشی از درمان ارتودنسی
- کوتاهتر بودن مدت درمان
معایب ارتودنسی نامرئی :
- ممکن است نیاز به تغییر مداوم داشته باشد.
- هزینه بالاتری نسبت به روشهای دیگر ارتودنسی دارد.
- ممکن است نتیجه نهایی در مقایسه با ارتودنسی ثابت ضعیف تر باشد.
چرا دندان را ارتودنسی می کنند؟
4. ارتودنسی لینگوال
ارتودنسی لینگوال شبیه به ارتودنسی ثابت است با این تفاوت که براکتها و سیمها در پشت دندانها نصب میشوند تا مخفی باشند و دیده نشوند. این روش برای افرادی که نگران ظاهر براکتها هستند، مناسب است. مراقبت و نگهداری از ارتودنسی لینگوال معمولا سخت تر از سایر انواع درمان های ارتودنسی می باشد.
مزایای ارتودنسی لینگوال:
- عدم مشاهده براکتها از بیرون
- مناسب برای بزرگسالانی که نگران ظاهر براکتها هستند.
- قابلیت کنترل دقیق در حرکت دندانها
معایب ارتودنسی لینگوال:
- هزینه بالاتر نسبت به روشهای دیگر درمان ارتودنسی
- ممکن است نیاز به تغییر و تنظیم مداوم داشته باشد.
- محدودیت در غذا خوردن ممکن است بیشتر از سایر روش های درمان ارتودنسی باشد.
5. ارتودنسی دیمون
ارتودنسی دیمون نوعی از ارتودنسی ثابت است که در آن براکتها طراحی بهتری دارند. اصلیترین تفاوت آن با ارتودنسی سنتی، در نوع براکتهاست. از طرفی ارتودنسی دیمون طوری طراحی می شود که امکان تنظیم خودکار دستگاه ارتودنسی در آن وجود دارد و دیگر نیازی به مراجعه مکرر به متخصص ارتودنسی نیست. این روش ارتودنسی به دلیل کاهش اصطکاک و حرکت آزادانه ترسیمها، باعث کاهش درد و کوتاهتر شدن زمان درمان میشود.
مزایای ارتودنسی دیمون
- کاهش درد و طول دوره درمان
- سایز براکت ها کوچک تر می باشد و تمیز کردن آنها نسبت به روش های دیگر ساده تر است.
- به دلیل عدم نیاز به نوار الاستیکی، ظاهر براکتها پنهان تراست.
- این روش مناسب برای افراد حساسی است که از ظاهر ارتودنسی فلزی خوششان نمی آید.
- هزینه این ارتودنسی بالاتر است اما به تعداد دفعات مراجعه به دندانپزشک کمتری نیاز دارد.
معایب ارتودنسی دیمون
- نسبت به روشهای سنتی، هزینه این نوع ارتودنسی بالاتر است.
- مانند براکتهای فلزی سنتی، امکان تغییر رنگ براکتها وجود ندارد.
- برای انجام این نوع ارتودنسی نیاز به یک دندانپزشک با تجربه و آشنا با این روش وجود دارد.
سایر ابزار های جانبی در ارتودنسی
- در طول روند ارتودنسی، متخصص ممکن است از وسایل زیر استفاده کند:
- براکتها: قطعات کوچکی که به دندان چسبیده میشوند.
- سیمهای ارتودنسی: برای اتصال براکتها به یکدیگر.
- الاستیک و بند: برای ایجاد نیروی اضافی یا هدایت حرکت دندانها.
- ریتینر ارتودنسی: پس از پایان درمان، برای حفظ جایگاه دندانها در جای خود از ریتینر یا نگهدارنده استفاده می شود.
در انتخاب نوع مناسب درمان ارتودنسی، مشاوره با یک متخصص ارتودنسی بسیار مهم است. آنها میتوانند بر اساس وضعیت خاص بیمار بهترین روش درمان ارتودنسی را انتخاب کنند. هر کدام از انواع درمان ارتودنسی دارای مزایا و معایب خاص خود را دارند.بهترین نوع درمان به وضعیت دندان، فک و نیازهای بیمار بستگی دارد. برخی از روشهای متحرک مانند ارتودنسی نامرئی برای بزرگسالان جذابتر هستند.ارتودنسی ثابت معمولا برای مشکلات پیچیدهتر مورد استفاده قرار میگیرد.
تفاوت بین ارتودنسی ثابت و متحرک
پس از آشنایی با انواع درمان ارتودنسی و ویژگی های هر کدام از روش های درمانی، بهتر است در مورد تفاوت های ارتودنسی ثابت و متحرک نیز بیشتر بدانید. اینجا تفاوت های اصلی بین دستگاه های ارتودنسی ثابت و متحرک آورده شده است:
- ویژگی های اصلی ارتودنسی ثابت
- توسط بیمار قابل برداشتن نیست.
مثالها: بریسهای فلزی سنتی، بریسهای سرامیکی، بریسهای لینگوال. - همیشه در جای خود ثابت است و نیروی ثابت بر روی دندان ها وارد می کند.
- نیاز به تنظیمات منظم توسط متخصص ارتودنسی دارد.
- تمیز نگه داشتن آن، به خصوص در اطراف براکت ها و سیم ها دشوارتر است.
- ارتودنسی ثابت محدودیت غذایی دارد و نمی توان از غذاهای غذاهای سفت و چسبنده در طول درمان ارتودنسی ثابت استفاده کرد.
- ارتودنسی ثابت به دلیل نیروی ثابتی که به دندان ها وارد می کند ، نتایج سریعتری ارائه می دهد.
- برای مشکلات پیچیده ارتودنسی بهترین روش ارتودنسی ثابت است.
ویژگی های اصلی ارتودنسی متحرک
- ارتودنسی متحرک توسط بیمار از دهان خارج می شود.
مثال: ترازهای شفاف (Invisalign)، نگهدارنده فنری - برای غذا خوردن، مسواک زدن، نخ دندان کشیدن می توان ارتودنسی متحرک را برداشت.
- تمیز کردن ارتودنسی متحرک راحت تر از ارتودنسی ثابت است.
- ارتودنسی متحرک محدودیت های غذایی کمتری دارد.
- ارتودنسی متحرک ممکن است به دلیل نیروی متناوب به زمان درمان طولانی تری نیاز داشته باشد.
- انواع متحرک ارتودنسی گزینه خوبی برای موارد خفیف یا درمان بزرگسالان است.
تفاوت های کلیدی ارتودنسی ثابت و متحرک
- راحتی: مراقبت از ارتودنسی متحرک آسانتر است، اما نیاز به رعایت بیشتر توسط بیمار دارند.
- تمیز کردن: تمیز کردن کامل ارتودنسی ثابت در مقایسه با انواع متحرک آن، سخت تر است.
- محدودیت های غذایی: انواع ارتودنسی متحرک محدودیت های غذایی کمتری دارند.
- سرعت درمان: دستگاه های ثابت ارتودنسی معمولا سریعتر به نتیجه میرسند و نتایج حاصل از آن ها ماندگار تر است.
- ظاهر: ترازهای شفاف هنگام استفاده تقریبا نامرئی هستند و کمتر دیده می شوند اما ارتودنسی ثابت را نمی توان مخفی کرد.
- هزینه: گزینه های قابل جابجایی ممکن است به طور کم هزینه تر باشند. ارتودنسی به طور کلی درمانی پر هزینه اما موثر در زیبایی و سلامت دندان هاست.
انتخاب بین انواع ثابت و متحرک ارتودنسی بستگی به شرایط فردی، ترجیحات بیمار و توصیه متخصص ارتودنسی دارد. هر دو نوع می توانند به طور موثری دندان ها را صاف کنند به شرطی که تحت نظارت حرفه ای متخصص و به درستی نصب و استفاده شوند.
بهترین نوع درمان ارتودنسی کدام است؟
بهترین نوع درمان ارتودنسی بسته به سن و شرایط بیمار متفاوت است، اما برخی از بهترین روشهای ارتودنسی عبارتند از:
- برای کودکان (6 تا 12 سال):
ارتودنسی رنگی: این روش با استفاده از کشهای رنگی بر روی سیمهای فلزی ارتودنسی انجام میشود و مناسبتر است، زیرا باعث تحریک کودک به ادامه درمان میشود.
ارتودنسی نامرئی با الاینرها: این روش برای بهداشت دندانهای کودک راحت تر و آسان تر است.
- برای نوجوانان (12 تا 16 سال):
ارتودنسی سرامیکی: این روش باعث حفظ زیبایی چهره و لبخند نوجوانان می شود و مدت زمان درمان را کاهش می دهد.
ارتودنسی لینگوال: این روش نامرئی است و زیبایی دندانها را حفظ میکند.
- برای بزرگان:
ارتودنسی لینگوال: به دلیل نامرئی بودن و کمترین میزان جلب توجه در بزرگسالان محبوب است.
ارتودنسی سرامیکی: شبیه ارتودنسی فلزی است اما از براکتهای شفاف استفاده می شود که باعث کاهش جلب توجه میشود.
ارتودنسی دیمون: پیشرفته ترین روش ثابت با تکنولوژی خاص است که نیاز به مراجعات مکرر ندارد.
ارتودنسی با پلاکهای شفاف (لاینرها): مناسب برای بزرگسالان با ناهنجاریهای خفیف است که نصب و خارج کردن آن آسان تر می باشد.
در مجموع، بهترین روش ارتودنسی یک روش نامرئی و کوناه است که با کمترین محدودیت و به آسانی انجام می شود. اما هر فرد باید با مشاور مستقیم با متخصص ارتودنسی بهترین گزینه را برای خود انتخاب کند.
سخن پایانی
انواع مختلف درمان ارتودنسی شامل ارتودنسی ثابت فلزی، سرامیکی، لینگوال، دیمون، متحرک و متحرک نامرئی می باشد. ارتودنسی ثابت نیاز به مراقبت بیشتر دارد اما عملکرد بالاتر دارد. ارتودنسی متحرک مانند ارتودنسی نامرئی قابلیت جابجایی توسط بیمار را دارد. ارتودنسی لینگوال زیبایی بیشتر دارد اما ممکن است در ابتدا مشکلاتی از قبیل مشکل در تکلم ایجاد کند. ارتودنسی دیمون خود تنظیم است و نیاز به مراجعات کمتر به پزشک دارد. با همه این تفاسیر انتخاب نوع ارتودنسی به وضعیت دندانها، سن بیمار و نظر متخصص ارتودنسی بستگی دارد. هر کدام از انواع درمان های ارتودنسی مزایا و معایب خاص خود را دارند که باید با مشاوره با دندانپزشک آنها را انتخاب کرد. شما عزیزان می توانید انواع درمان ارتودنسی و سایر خدمات مربوط به ارتودنسی را با بهترین کیفیت از کلینیک ارتودنسی دکتر فروغی دریافت نمایید.
