یکی از چالشهای بزرگ در مسیر داشتن لبخندی زیبا و دندانهایی منظم، انتخاب بهترین روش ارتودنسی است. با رشد روزافزون دانش دندانپزشکی و ورود فناوریهای جدید، گزینههای بیشتری برای مرتب کردن و نظم بخشیدن به دندانها پیش روی بیماران قرار گرفته است. اما سوال مهم اینجاست: در بین انواع روشهای ارتودنسی، کدام یک بهتر است و برای چه کسی مناسب تر خواهد بود؟
در این مقاله با جزئیات به بررسی انواع ارتودنسی می پردازیم، معیارهای انتخاب بهترین روش را مرور میکنیم و در پایان به پرسشهای متداول درباره این موضوع پاسخ میدهیم.
چرا ارتودنسی اهمیت دارد؟
ارتودنسی تنها به زیبایی لبخند ختم نمیشود. منظم بودن دندانها تاثیر بسزایی در سلامت دهان و حتی بدن دارد. دندانهای مرتب شانس پوسیدگی کمتری دارند و مسواک زدن را بسیار سادهتر میکند. به علاوه، اگر دندانها به درستی روی هم قرار گیرند، تعادل طبیعی فک حفظ شده و دردهای مفصلی و مشکلات گوارشی کاهش مییابند.
بنابراین ارتودنسی، صرفا انتخابی زیبایی شناسانه نیست بلکه تصمیمی اساسی برای سلامت دهان و دندان است.
معرفی انواع ارتودنسی دندان
ارتودنسی ثابت
ارتودنسی ثابت جزو پرکاربردترین روشهای ارتودنسی دندان است. در این روش براکتهای فلزی یا سرامیکی روی
دندانها چسبانده می شوند و سیمهایی با اعمال فشار پیوسته، حرکت دندانها را کنترل میکند. این روش به دلیل قدرت بالا در اصلاح ناهنجاریهای شدید و پیچیده دندانی رایج ترین گزینه محسوب میشود.
البته ظاهر فلزی براکتها باعث می شود برخی افراد نسبت به آن تمایل کمتری نشان دهند، اما نسخه سرامیکی این براکتها به دلیل رنگ مشابه با دندان، کمتر به چشم میآیند و مناسب کسانی است که به ظاهر اهمیت بیشتری میدهند.
از جمله مزایای ارتودنسی ثابت میتوان به اصلاح گستره وسیعی از ناهنجاریها، دوام بالا و مناسب بودن برای تمام سنین اشاره کرد. در مقابل، چون براکتها به طور ثابت روی دندان قرار میگیرند، رعایت بهداشت دهان کمی دشوارتر است .
ارتودنسی متحرک
ارتودنسی متحرک معمولا به شکل پلاک های پلاستیکی طراحی می شود که قابل خارج کردن از دهان هستند. این روش عمدتا برای کودکان و نوجوانان در دوران رشد یا همچنین برای رفع ناهنجاری های خفیف دندانی توصیه میشود.
مهم ترین مزیت ارتودنسی متحرک، قابلیت جدا کردن پلاک در زمان غذا خوردن یا مسواک زدن است که حفظ بهداشت دهان را به مراتب ساده تر میکند و باعث افزایش راحتی بیمار میشود.
در عین حال، ارتودنسی متحرک بیش از هر چیز به همکاری بیمار وابسته است؛ اگر پلاکها طبق دستور پزشک و به میزان کافی استفاده نشوند، تاثیری در بهبود مشکل نخواهند داشت. یکی دیگر از معایب این روش، عدم توانایی در درمان ناهنجاری های شدید فکی یا دندانی است. این نوع ارتودنسی بیشتر برای درمانهای زودهنگام یا اصلاحات جزئی کاربرد دارد.
ارتودنسی نامرئی
ارتودنسی نامرئی یکی از جذابترین روشهای ارتودنسی در سالهای اخیر است. این سیستم از مجموعهای الاینرهای شفاف و سفارشی ساخته شده که بر دندانها مینشیند و به خوبی از دید عموم پنهان میماند. این نوع ارتودنسی معمولا برای نوجوانان و بزرگسالان و برای درمان مشکلات خفیف تا متوسط انتخاب میشود.
مهمترین مزیت ارتودنسی نامرئی، جنبه زیبایی آن است، چرا که تقريبا نامرئی بوده و کسی متوجه درمان شما نمیشود.
الاینرها به راحتی موقع خوردن و مسواک زدن قابل خارج شدن هستند و در نتیجه محدودیتی برای تغذیه و بهداشت دهان وجود ندارد.
از سوی دیگر، هزینه آن نسبت به سایر روشها بیشتر است و برای مشکلات دندانی شدید مناسب نیست. همچنین بیمار باید الاینر شفاف را در اکثر ساعات شبانه روز (حداقل ۲۲ ساعت) در دهان قرار دهد، در غیر این صورت نتیجه مطلوب حاصل نخواهد شد.
آیا ارتودنسی صدا را تغییر میدهد؟
ارتودنسی لینگوال
اگر ظاهر براکت برای شما اهمیت زیادی دارد و دوست ندارید کسی متوجه درمان ارتودنسی شما شود، ارتودنسی لینگوال بهترین گزینه است. در این روش، براکت ها و سیم ها به سطح پشتی (سمت زبان) دندانها متصل میشوند و عملا از نمای بیرونی دیده نمیشوند.
نکته مثبت اصلی ارتودنسی لینگوال، نامرئی بودن کامل آن است. این روش معمولا برای بزرگسالانی انتخاب میشود که حساسیت ویژه ای به زیبایی دارند و نمیخواهند کسی از وجود دستگاه ارتودنسی مطلع شود. البته این روش هزینه بیشتری دارد و در اوایل درمان ممکن است تماس براکتها با زبان باعث ایجاد کمی ناراحتی یا زخم شود. رعایت بهداشت دهان نیز در این روش کمی دشوارتر خواهد بود.
مقایسه انواع ارتودنسی (مزایا و معایب به زبان ساده)
اگر بخواهیم به صورت توصیفی مزایا و معایب هر روش ارتودنسی را در جهت انتخاب بهترین روش مرور کنیم:
- ارتودنسی ثابت بیشترین تاثیر را روی اصلاح ناهنجاریهای پیشرفته دندان و فک دارد و دوام بالایی نیز عرضه میکند. اما به خاطر ظاهر براکتها، شاید برخی بیماران تمایلی به این روش نداشته باشند و باید مراقب بهداشت دهان و دندان شان باشند.
- ارتودنسی متحرک بسیار راحت و کاربردی است، چون میتوانید پلاک را هنگام خوردن و مسواک زدن جدا کنید. این ویژگی به بهداشت بهتر کمک میکند، اما تنها برای مشکلات جزئی و متوسط مناسب است و موفقیت آن به همکاری بیمار وابسته است.
- ارتودنسی نامرئی بهترین انتخاب برای کسانی است که ظاهر براکت برایشان مهم است. الاینرهای شفاف موجب زیبایی طی درمان شده و قابلیت جدا شدن دارند، اما هزینه بیشتری دارد و برای همه نوع ناهنجاری مناسب نیست.
- ارتودنسی لینگوال هم مانند نامرئی از نظر ظاهری عالی است اما از پشت دندان نصب میشود. این روش به نهایت نامریی بودن در درمان ارتودنسی شهرت دارد ولی هزینه آن بیشتر است و احتمال ایجاد ناراحتی در زبان و مشکلات بهداشتی هم مطرح است.
کدام روش ارتودنسی برای شما بهتر است؟
انتخاب بهترین نوع ارتودنسی به عوامل متعددی بستگی دارد. سن بیمار، شدت نامرتبی دندانها، انتظارات ظاهری فرد، امکان همکاری با درمان و بودجه مالی همه در این تصمیم موثرند.
اگر دچار بهم ریختگی شدید دندان یا ناهنجاری فکی هستید، ارتودنسی ثابت معمولا برای شما کارآمدتر است. برای مشکلات خفیفتر یا درمانهای زودهنگام، ارتودنسی متحرک می تواند انتخاب مناسبی باشد. اگر زیبایی حین درمان برای شما اولویت دارد، نامرئی یا لینگوال بهترین گزینه ها هستند اما باید آمادگی پذیرش هزینه بالاتر و مراقبتهای بیشتر را نیز داشته باشید.
در هر صورت مشورت با یک متخصص ارتودنسی مجرب و انجام معاینه کامل دهان و دندان، کلید اصلی یک انتخاب درست و موفق است. متخصص با توجه به شرایط شخصی شما بهترین طرح درمان ارتودنسی را توصیه خواهد کرد.
مراحل درمان ارتودنسی در یک کلینیک تخصصی
- هر فرد برای دریافت نتیجه مطلوب از ارتودنسی باید مراحلی را طی کند که عبارتند از:
- ویزیت اولیه و مشاوره تخصصی برای بررسی دقیق وضعیت دندانها و ارائه راهکار مناسب.
- تهیه عکسهای لازم و قالب گیری از دهان جهت انتخاب و طراحی مناسب ترین روش درمان.
- دریافت برنامه درمانی شخصی سازی شده براساس نوع ناهنجاری و نیاز فرد.
- نصب براکت یا پلاک مطابق با روش انتخاب شده و آغاز درمان فعال.
- بررسی و تنظیمات منظم ماهانه زیر نظر متخصص برای پیشرفت بهینه درمان.
- پایان درمان و استفاده از نگهدارنده به منظور تثبیت دندانها در موقعیت جدید و جلوگیری از بازگشت.
مراقبتهای مهم در دوران ارتودنسی
مهم نیست چه روشی را انتخاب کرده اید، رعایت چند نکته اساسی طی درمان ضروری است:
- مسواک زدن صحیح و منظم و کشیدن نخ دندان.
- مراجعه مرتب به کلینیک برای ویزیت ماهانه و کنترل روند درمان.
- پرهیز از خوردن غذاهای سفت و چسبنده که می تواند باعث شکستن براکت یا پلاک شود.
- استفاده صحیح از دهان شویه و مسواک بین دندانی.
- اجرای دقیق دستورات پزشک درباره مدت زمان استفاده از پلاک یا نگهدارنده بعد از پایان درمان.
نتیجه گیری
در نهایت پاسخ به پرسش «کدام نوع ارتودنسی بهتر است؟» برای هر فرد متفاوت بوده و بستگی مستقیم به نیازها، شرایط دهان و دندان و هدف اصلی درمان دارد. برای درمانهای سنگینتر، ارتودنسی ثابت بهترین نتایج را ارائه می دهد. در مقابل، افرادی که تمایل به درمان نامرئی دارند، می توانند با مشاوره از پزشک گزینه نامرئی یا لینگوال را انتخاب کنند.
نکته کلیدی این است که صرفا براساس دیدهها و شنیدهها تصمیم نگیریم و حتما معاینه، مشاوره و طرح درمان شخصی را از یک متخصص ارتودنسی دریافت کنیم.
سوالات متداول
آیا ارتودنسی باعث درد دائمی می شود؟
معمولا مقداری درد و فشار در روزهای ابتدایی هر مرحله طبیعی است اما زمان بر و شدید نیست و ظرف چند روز کاهش می یابد.
آیا امکان برگشت دندانها بعد از پایان درمان وجود دارد؟
در صورت عدم استفاده منظم از نگهدارنده (ریتینر) بعد از اتمام درمان، احتمال برگشت جزئی دندانها وجود دارد. رعایت توصیههای پزشک بسیار حیاتی است.
مدت زمان معمول درمان ارتودنسی چقدر است؟
بستگی به شدت ناهنجاری دارد اما به طور میانگین بین ۱۲ تا ۲۴ ماه زمان نیاز دارد. برخی درمانهای خفیف حتی در شش ماه هم قابل تحقق اند.
آیا همه افراد می توانند از ارتودنسی نامرئی استفاده کنند؟
خیر، ارتودنسی نامرئی یا شفاف بیشتر برای نامرتبیهای کم تا متوسط مناسب است و در ناهنجاریهای فکی یا دندانی شدید معمولا توصیه نمی شود.
هزینه ارتودنسی چطور تعیین میشود؟
نوع روش انتخابی، شدت مشکل، مدت درمان و تجربه پزشک همه در تعیین هزینه نهایی تاثیرگذار است.
کلینیک ارتودنسی دکتر فروغی؛ مرکز تخصصی خدمات ارتودنسی در تبریز
اگر به دنبال یک مرکز تخصصی و مطمئن برای انجام ارتودنسی دندانهای خود هستید، کلینیک ارتودنسی دکتر فروغی با در اختیار داشتن تیمی مجرب و بهرهمندی از پیشرفتهترین فناوریها، آماده ارائه انواع خدمات ارتودنسی به شما عزیزان است.
در این کلینیک طرح درمان به صورت تخصصی و براساس نیازهای هر بیمار طراحی میشود، کلیه مراحل توسط متخصصین با تجربه انجام میگیرد و پیگیریهای مداوم تا رسیدن به نتیجه مطلوب ادامه خواهد داشت.
همین حالا با تماس و رزرو مشاوره تخصصی در کلینیک دکتر فروغی، گام اول را برای داشتن لبخندی زیبا و دندانهایی سالم بردارید. زیبایی لبخند شما تخصص ماست. انتخاب مطمئن شما، لبخند سالم آینده شما را رقم می زند.
