درمان ترکیبی ارتودنسی و جراحی فک (Orthognathic surgery) برای بیمارانی انجام می‌شود که مشکلات فک و دندان‌های آن‌ها تنها با ارتودنسی قابل اصلاح نیست. این نوع درمان زمانی توصیه می‌شود که ناهنجاری‌های فک به قدری شدید باشد که باعث مشکلات جدی در جویدن، گفتار، و زیبایی صورت شود.

مواردی که نیاز به درمان ترکیبی ارتودنسی و جراحی فک دارند:

1. ناهماهنگی فک‌ها: مثلاً فک بالا بیش از حد جلو یا عقب است.

2. کراس‌بایت شدید: دندان‌های بالا و پایین به درستی روی هم قرار نمی‌گیرند.

3. اپن‌بایت (Open Bite): دندان‌های جلویی هنگام بستن فک‌ها به هم نمی‌رسند.

4. مشکلات شدید جویدن یا گفتار: ناهنجاری‌های فک که عملکرد دهان را مختل می‌کند.

5. مشکلات زیبایی: ناهنجاری‌های فک که منجر به عدم تناسب چهره و عدم تقارن صورت می‌شود.

مراحل درمان ترکیبی ارتودنسی و جراحی فک:

1. مشاوره و ارزیابی: ابتدا متخصص ارتودنسی و جراح فک و صورت وضعیت دندان‌ها و فک را بررسی کرده و با استفاده از عکس‌ها و مدل‌های سه‌بعدی، برنامه درمانی را طراحی می‌کنند.

2. ارتودنسی قبل از جراحی: پیش از جراحی، بیمار نیاز به استفاده از دستگاه‌های ارتودنسی دارد تا دندان‌ها به موقعیت مناسب خود برای جراحی هدایت شوند. این مرحله ممکن است 6 ماه تا 1.5 سال طول بکشد. در این مدت، فقط دندان‌ها تنظیم می‌شوند و مشکل اصلی فک همچنان وجود خواهد داشت.

3. جراحی فک: پس از آنکه دندان‌ها در موقعیت مناسبی قرار گرفتند، جراحی فک انجام می‌شود. در این جراحی:

فک بالا یا پایین (یا هر دو) اصلاح می‌شود تا با دندان‌ها و صورت هماهنگ شوند.

استخوان فک به طور دقیق بریده شده و در جای جدید خود با پیچ‌ها و صفحات فلزی ثابت می‌شود.

این جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود و معمولاً بیمار نیاز به بستری 1 تا 3 روزه در بیمارستان دارد.

1. دوره بهبود پس از جراحی:

دوره بهبودی اولیه معمولاً 2 تا 4 هفته طول می‌کشد.

رژیم غذایی نرم برای چند هفته یا ماه پس از جراحی توصیه می‌شود.

تورم و درد در هفته‌های اولیه طبیعی است، که به مرور زمان کاهش می‌یابد.

1. ارتودنسی پس از جراحی: پس از جراحی و بهبودی، بیمار باید دوباره از دستگاه‌های ارتودنسی استفاده کند تا تنظیمات نهایی دندان‌ها انجام شود. این مرحله ممکن است چند ماه تا یک سال طول بکشد.

2. حفظ نتیجه درمان: پس از اتمام درمان ارتودنسی، برای حفظ موقعیت دندان‌ها و جلوگیری از بازگشت آن‌ها به وضعیت قبلی، از نگهدارنده‌های ارتودنسی (ریتینر) استفاده می‌شود.

مزایای درمان ترکیبی ارتودنسی و جراحی فک:

اصلاح دائمی ناهنجاری‌های فک: بر خلاف ارتودنسی به تنهایی، جراحی می‌تواند مشکلات شدید فکی را برای همیشه حل کند.

بهبود عملکرد دهان: بیمارانی که مشکلات جدی در جویدن، گفتار یا تنفس دارند، می‌توانند پس از جراحی بهبود قابل توجهی را تجربه کنند.

توازن در چهره: علاوه بر بهبود عملکرد، چهره بیمار نیز پس از جراحی به طور قابل توجهی متقارن و هماهنگ‌تر می‌شود.

نتیجه‌گیری:

درمان ترکیبی ارتودنسی و جراحی فک یک روش کامل و مؤثر برای بیمارانی است که با ناهنجاری‌های شدید فک و دندان مواجه‌اند. این درمان نیازمند همکاری نزدیک بین ارتودنتیست و جراح فک و صورت است و زمان قابل توجهی می‌طلبد، اما نتایج آن می‌تواند بهبود قابل توجهی در کیفیت زندگی و ظاهر بیمار ایجاد کند.