براکتهای ارتودنسی یکی از رایجترین ابزارهای درمانی در علم ارتودنسی هستند که نقش بسیار مهمی در اصلاح ناهنجاریهای دندانی و فکی دارند. اما موفقیت درمان ارتودنسی تنها به نصب براکت و تنظیمات دورهای محدود نمیشود. مهمترین عامل در موفقیت درمان، رعایت دقیق و مستمر مراقبت از دندانها در دوران استفاده از براکت ارتودنسی است. بیتوجهی به این موضوع میتواند سلامت دهان و دندان را به طور جدی تهدید کرده و منجر به مشکلاتی از قبیل پوسیدگی دندان، التهاب لثه و تاخیر در فرآیند درمان شود.
چرا مراقبت از دندانها در طول درمان با براکت ارتودنسی اهمیت دارد؟
درمان با براکت ارتودنسی به معنای حضور ابزارهای اضافی بر سطح دندانهاست. این ابزارها باعث ایجاد محلهای مستعد تجمع مواد غذایی و پلاک میکروبی میشوند و همین موضوع لزوم توجه ویژه به بهداشت دهان و دندان، به خصوص مراقبت از دندانها در دوران استفاده از براکت را افزایش میدهد. براکتهای ارتودنسی اغلب باعث محدود شدن دسترسی مسواک به برخی نواحی بین دندانی و اطراف براکت میشوند. در صورت عدم رعایت اصول مراقبت از دندانها، این مناطق به محل رشد و تجمع پلاک و باکتری تبدیل شده و ریسک پوسیدگی دندان و بروز التهاب لثهها افزایش مییابد.
اصول مراقبت از دندانها در دوران براکت ارتودنسی
1. مسواک زدن صحیح و منظم
مسواک زدن روزانه و صحیح مهمترین اصل در مراقبت از دندانها هنگام استفاده از براکت ارتودنسی است. متخصصان ارتودنسی معتقدند که بیماران باید پس از هر وعده غذایی، حتی میان وعدهها، به طور کامل دندانها و براکتهای خود را مسواک بزنند. برای این منظور از یک مسواک ارتودنسی با سر کوچک و الیاف ویژه بهره بگیرید. استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید نیز برای تقویت مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی دندان توصیه میشود.
نحوه صحیح مسواک زدن با براکت
-
ابتدا دندانهای بالا و پایین را جداگانه، در زوایای مختلف، مسواک بزنید.
-
زاویه مسواک نسبت به براکت باید 45 درجه باشد تا زیر و اطراف براکتها به خوبی تمیز شوند.
-
قسمتهای جلویی، پشتی و روی هر دندان باید به طور دقیق و حداقل 2 دقیقه تمیز شوند.
-
حتی سیمها و لبههای براکت نیز نباید فراموش شوند، چرا که احتمال گیر افتادن مواد غذایی در این نواحی زیاد است.
2. استفاده از نخ دندان مخصوص ارتودنسی
یکی دیگر از عوامل کلیدی مراقبت از دندانها در دوران ارتودنسی، استفاده منظم از نخ دندان است. نخ دندان ارتودنسی یا نخ دندان سوپرفلاس با طراحی ویژه، به راحتی از زیر سیمها عبور کرده و پلاکهای تجمع یافته میان دندانها را خارج میکند. اگر امکان استفاده از نخ دندان وجود ندارد، میتوان از مسواک بیندندانی (اینتردنتال براش) بهره گرفت.
مزایای نخ دندان ارتودنسی
-
جلوگیری از تجمع پلاک بین دندانها و اطراف براکتها
-
کاهش احتمال بروز التهاب لثه و پوسیدگی دندان
-
افزایش سطح سلامت دهان و دندان در دوران استفاده از براکت ارتودنسی
3. استفاده از دهانشویه حاوی فلوراید
استفاده از دهانشویههای ضدعفونیکننده حاوی فلوراید، بخش مهمی از پروسه مراقبت از دندانها در زمان وجود براکت ارتودنسی است. دهانشویه فلوراید با کاهش حجم باکتریهای دهان، باعث حفظ سلامت لثهها و تقویت مینای دندان در برابر اثرات مخرب اسیدهای خوراکی و باکتریها میشود.
4. مراجعه منظم به کلینیک ارتودنسی
برای ادامه روند درمان و بررسی وضعیت سلامت دهان و دندان، بیماران باید طبق برنامه به کلینیک ارتودنسی مراجعه کنند. معاینههای دورهای فقط محدود به چکاپ براکتها و تنظیم سیمها نیست؛ بلکه کنترل سلامت دندانها، وضعیت لثه و بررسی نشانههای ابتلا به پوسیدگی دندان یا مشکلات دیگر نیز در همین جلسات انجام میشود.
نقش رژیم غذایی مناسب در مراقبت از دندانها در دوران براکت
یکی دیگر از محورهای مراقبت از دندانها در ادامه درمان با براکت ارتودنسی، انتخاب رژیم غذایی سالم و ایمن است. مصرف مواد قندی، خوراکیهای چسبنده و نوشیدنیهای شیرین میتواند خطر پوسیدگی دندان را چند برابر کند، زیرا این مواد به راحتی در اطراف براکتها و سیمها باقی میمانند و به دشواری پاکسازی میشوند.
نکات مهم تغذیهای
-
از خوردن غذاهای سخت و پرفشار مانند آجیل و مغزهای سفت، یخ، هویج خام و تهدیگ پرهیز کنید.
-
مواد غذایی فیبردار و نرم مثل سوپ، ماست و سبزیجات پخته انتخابهای خوبی هستند.
-
کاکائو، شکلات، آدامس و آبنباتهای چسبنده احتمال آسیب براکت، سیم یا افزایش خطر پوسیدگی دندان را بالا میبرند.
-
مصرف آب کافی و محدود کردن نوشیدنیهای رنگی و اسیدی مثل نوشابه و آبمیوههای شیرین توصیه میشود.
مشکلات رایج به دلیل بیتوجهی به مراقبت از دندانها در دوران براکت
اگر مراقبت از دندانها در دوران براکت ارتودنسی به شکل مناسب رعایت نشود، مشکلات متعددی رخ میدهد. متداولترین این مشکلات عبارتاند از:
-
پوسیدگی دندان
-
لکهدار شدن مینای دندان
-
التهاب لثه و خونریزی
-
ایجاد بوی نامطبوع دهان
-
آسیب یا جابهجایی براکتها
مراقبت ویژه از دندانها در سنین پایین با براکت ارتودنسی
برای کودکان و نوجوانانی که از براکت ارتودنسی استفاده میکنند، مسئولیت والدین در آموزش صحیح مراقبت از دندانها مضاعف است. تشویق و نظارت روزانه بر مسواک زدن، استفاده از نخ دندان، کنترل رژیم غذایی و همچنین همراهی در مراجعههای دورهای به کلینیک ارتودنسی، از اصول مهم ارتودنسی کودکان است.
نقش آموزش و فرهنگسازی در مراقبت از دندانها با براکت
کلینیک ارتودنسی دکتر فروغی با ارائه آموزشهای مداوم و تخصصی، به بیماران کمک میکند تا روشهای صحیح مراقبت از دندانها را یاد بگیرند و در این مسیر از تجهیزات و ابزارهای روز دنیا بهره ببرند.
توصیههای کلیدی برای مراقبت از دندانها در دوران براکت
-
روزانه حداقل دو تا سه بار با دقت فراوان دندانها و اطراف براکتها را مسواک بزنید.
-
استفاده روزانه از نخ دندان ارتودنسی و مسواک بیندندانی را فراموش نکنید.
-
مصرف مواد قندی و اسیدی را به حداقل برسانید و از مواد خوراکی چسبنده دوری کنید.
-
استفاده منظم از دهانشویه حاوی فلوراید طبق تجویز پزشک توصیه میشود.
-
در صورت ایجاد زخم یا التهاب در دهان، با پزشک معالج مشورت کنید.
-
حضور مرتب در جلسات معاینه کلینیک ارتودنسی از اصول درمان موفق است.
-
از دستکاری براکتها یا سیمها پرهیز کنید.
جمعبندی نهایی
مراقبت دقیق و علمی از دندانها در دوران استفاده از براکت ارتودنسی، رمز موفقیت در درمان و پیشگیری از عوارض دهان و دندان است. کلینیک ارتودنسی دکتر فروغی با ارائه آموزشهای مستمر و تخصصی، بیماران را در مسیر مراقبت از دندانها و سلامت دهان و دندان همراهی میکند.
