در سالهای اخیر آگاهی نسبت به اهمیت سلامت دهان و دندان از سنین پایین به طرز چشمگیری افزایش یافته است. یکی از بخشهای مهم این آگاهی، شناخت فواید ارتودنسی زودهنگام برای کودکان است. والدین بسیاری این سوال را دارند که چه زمانی بهترین زمان آغاز ارتودنسی کودکان است و چرا انجام ارتودنسی زودهنگام در کودکان اهمیت ویژهای دارد؟ اگر شما هم به دنبال پاسخ جامع و علمی هستید، با ما همراه باشید تا هرآنچه باید درباره ارتودنسی زودهنگام کودکان بدانید را با زبانی ساده و دقیق توضیح دهیم.
ارتودنسی زودهنگام چیست؟
ارتودنسی زودهنگام به معنای شروع درمانهای ارتودنسی در سنین اولیه، یعنی زمانی است که اکثر دندانهای شیری هنوز در دهان کودک وجود دارند و بخشی از دندانهای دائمی نیز شروع به رویش کردهاند. معمولا رده سنی 6 تا 10 سالگی بهترین بازه سنی برای شروع معاینات و حتی درمانهای اولیه ارتودنسی کودکان شناخته میشود. این روند، تحت عنوان ارتودنسی پیشگیرانه نیز مطرح میشود.
چرا ارتودنسی زودهنگام برای کودکان اهمیت دارد؟
1 – پیشگیری بهتر از درمان است
یکی از شعارهای معروف پزشکی، اصل پیشگیری بهتر از درمان است میباشد. در دنیای ارتودنسی کودکان نیز این اصل به وضوح دیده میشود. ارتودنسی زودهنگام با هدف پیشگیری از مشکلات عظیمتر دندانی و فکی در بزرگسالی طراحی شده است.
2 – هدایت صحیح رشد فک و دندانها
در سنین پایین، استخوانهای فک کودک در حال رشد و شکلگیری هستند. متخصص ارتودنسی با انجام ارتودنسی زودهنگام میتواند رشد فک بالا و پایین را به شیوه صحیح راهبری کند تا فضای کافی برای رشد منظم دندانهای دائمی فراهم شود. این نوع درمان نه تنها نامرتبی دندانها را اصلاح میکند، بلکه وقایع پیچیده فک و صورت را نیز تا حد زیادی کنترل و محدود مینماید.
3 – کاهش شلوغی دندانها و جلوگیری از کشیدن دندان
در بسیاری از کودکانی که ارتودنسی زودهنگام را تجربه میکنند، نیاز به کشیدن دندان در نوجوانی یا بزرگسالی کاهش مییابد، زیرا فضا برای رویش دندانهای بزرگسالی به خوبی فراهم شده و شلوغی دندانی رخ نمیدهد.
4 – اصلاح عادات غلط دهانی
کودکان عادات ناخوشایندی مانند مکیدن انگشت، مکیدن زبان، یا جویدن اشیا خارجی دارند که بدون مداخله ارتودنسی کودکان ممکن است منجر به بیرون زدگی فک، فاصلهدار شدن دندانها یا مشکلات پیچیدهتری شود. ارتودنسی زودهنگام میتواند این عادات را با روشهای علمی اصلاح کند.
5 – بهبود عملکرد دهان و فک
در صورت تشخیص زودهنگام مشکلات عملکردی چون جابهجایی فک، سختی در جویدن غذا یا مشکلات تکلم، متخصص ارتودنسی میتواند با درمانهای زودهنگام عملکرد مؤثرتر فک، دهان و دندانها را بازیابی کند.
6 – افزایش اعتماد به نفس کودکان
داشتن دندانهای مرتب و لبخندی زیبا، باعث بالاتر رفتن اعتماد به نفس و خجالت نکشیدن کودک در جمع دوستان و محیطهای اجتماعی میشود. به همین دلیل والدین هوشمند، مزایای روانی ارتودنسی زودهنگام کودکان را جدی میگیرند.
7 – کاهش مدت و دشواری درمان در بزرگسالی
اگر درمان ارتودنسی در سنین پایینتر و بهموقع انجام شود، نیاز به درمانهای طولانیتر و پیچیدهتر در آینده بسیار کاهش مییابد. گاهی حتی یک پلاک متحرک در سنین کودکی میتواند از نیاز به براکتهای ثابت یا جراحیهای سنگین بعدی جلوگیری کند.
سن مناسب ارتودنسی کودکان؛ بهترین زمان برای شروع درمان
یکی از اساسیترین پرسشهای والدین این است که چه سنی برای معاینه و شروع درمان ارتودنسی کودکان مناسب است؟ بر اساس توصیه انجمن ارتودنتیستهای آمریکا (AAO) و متخصصان برتر، سن 7 سالگی بهترین زمان برای اولین معاینه ارتودنسی کودکان است. در این سن، آسیبها و ناهنجاریهای فکی و دندانی معمولا به راحتی قابل شناسایی و قابل درمان هستند.
چرا سن 7 سالگی؟
- دندانهای دائمی جلویی بالا و پایین شروع به رویش میکنند.
- مشکلات فکی و دندانی، اگر وجود داشته باشند، علائم اولیه خود را بروز میدهند.
- استخوانهای فک در مراحل حساس رشد قرار دارند و میتوان مسیر رشد آنها را بهراحتی هدایت کرد.
نشانههایی که باید جدی بگیرید و به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید!
- بیرون زدگی یا عقب بودن غیرعادی فک بالا یا پایین
- کراس بایت (همپوشانی دندانهای فک بالا روی پایین یا بالعکس)
- شلوغی یا فواصل بیش از حد بین دندانها
- افتادن زودهنگام یا دیرهنگام دندانهای شیری
- مشکل در جویدن یا گاز گرفتن غذا
- دماغی بودن صدا یا سختی در تلفظ بعضی حروف
- نفس کشیدن مداوم از دهان
- عادات دائمی مکیدن انگشت یا زبان
مراحل انجام ارتودنسی زودهنگام برای کودکان چگونه است؟
1 – معاینه و مشاوره اولیه در کلینیک ارتودنسی
در این مرحله، متخصص ارتودنسی کودکان شرایط دندانی و فکی کودک شما را به طور کامل ارزیابی میکند. در صورت لزوم عکسبرداریهای لازم انجام میشود تا وضعیت رشد استخوان فک و موقعیت دندانها به دقت بررسی گردد.
2 – برنامهریزی درمان متناسب با وضعیت کودک
پس از تشخیص، متخصص با توجه به شدت مشکل و سن کودک، برنامهای علمی و متناسب با نیاز او تدوین میکند. گاهی ممکن است پلاکهای متحرک، هدگیر یا دیگر تجهیزات ارتودنسی ساده به کار رود و در برخی مواقع دوره درمان به چند مرحله تقسیم میشود.
3 – اجرای درمان ارتودنسی مخصوص کودکان
درمانهای ارتودنسی زودهنگام معمولا شامل استفاده از ابزارهای متحرک یا ثابت سبک است که کودک به راحتی با آنها کنار میآید. هدف، پیشگیری از بروز مشکلات اساسی و فراهمآوردن شرایط مناسب برای رویش منظم دندانهای دائمی است.
4 – پیگیری و اصلاحات تدریجی
در طول درمان، وضعیت رشد و تغییرات دندانی کودک به صورت منظم بررسی میشود تا در صورت نیاز، مسیر درمان ارتودنسی به بهترین نتیجه منتهی گردد.
مزایا و فواید بینظیر ارتودنسی زودهنگام کودکان
- اصلاح ناهنجاریهای دندانی و فکی پیش از شدت یافتن مشکل
- کاهش نیاز به کشیدن دندان یا جراحی فک در سنین بالاتر
- راهنمایی دقیق رویش و تکامل دندانها و فک کودک
- اصلاح عادات دهانی مضر و پیشگیری از آسیبهای آتی در آینده
- بالا رفتن اعتماد به نفس و کیفیت ارتباطات اجتماعی کودک
- کاهش مدت، هزینه و سختی درمان در نوجوانی و بزرگسالی
- بهبود عملکرد گفتار، جویدن و زیبایی لبخند کودک
سوالات متداول
آیا همه کودکان نیاز به ارتودنسی زودهنگام دارند؟
خیر. تنها کودکانی که نشانههای اولیه ناهنجاریهای دندانی یا فکی دارند، نیاز به درمان زودهنگامِ ارتودنسی کودکان خواهند داشت. اما معاینه توسط متخصص ارتودنسی در 7 سالگی برای همه توصیه میشود.
آیا درمان ارتودنسی زودهنگام برای کودکان دردناک است؟
درمانهای ارتودنسی کودکان، نسبت به روند ارتودنسی ثابت نوجوانان و بزرگسالان، دردناک و آزاردهنده نیستند. بچهها اکثرا بعد از چند روز کاملا به وسایل متحرک یا ثابت خود عادت میکنند و مشکلی با ادامه درمان ندارند.
مدت زمان درمان ارتودنسی زودهنگام چقدر است؟
مدت زمان درمان بسته به نوع و شدت ناهنجاری، سن کودک و شرایط خاص او بستگی دارد؛ اما به طور معمول بین 6 ماه تا 18 ماه طول میکشد.
آیا بعد از ارتودنسی زودهنگام ممکن است دوباره به درمان نیاز باشد؟
در برخی موارد، پس از ارتودنسی زودهنگام و با رشد کودک، نیاز به ارتودنسی تکمیلی در نوجوانی وجود دارد؛ اما این نیاز معمولا بسیار سادهتر و کوتاهتر خواهد بود.
چگونه بهترین متخصص ارتودنسی کودکان را پیدا کنیم؟
همیشه به دنبال مراکز معتبر و متخصصین با تجربه باشید که در زمینه ارتودنسی زودهنگام کودکان تخصص و سابقه روشن دارند. پیشنهاد ما، کلینیک ارتودنسی دکتر فروغی است که تیمی مجرب و بهروز در اختیار شما قرار داده تا کودک شما به بهترین شکل درمان شود.
نتیجهگیری
ارتودنسی زودهنگام در کودکان تنها یک درمان ساده نیست؛ بلکه پلی است به سمت آیندهای سالم، زیبا و بدون دغدغه برای فرزند شما. درمان زودهنگام باعث پیشگیری از بسیاری مشکلات دندانی و فکی، صرفهجویی اقتصادی و آرامش خاطر والدین میشود. اگر حتی کوچکترین شکی در مورد وضعیت فک و دندان کودک خود دارید، اولویت را به مشاوره و معاینه تخصصی بدهید و جهت کسب مشاورههای لازم و دریافت اطلاعات بیشتر با کلینیک ارتودنسی دکتر فروغی در ارتباط باشید تا شاهد لبخند سالم و زیبای فرزند خود باشید.
